Lang voordat internet, blogs en elektronische nieuwsbrieven bestonden waren er enthousiaste vrijwilligers die een gedrukt tijdschrift in elkaar zetten, voor en door buikdansliefhebbers. In 1990 zag de eerste Navel het licht, uitgegeven door stichting Asfura. Dit Nederlandstalige buikdanstijdschrift werd gemaakt door Paula Marissink en Maaike Prust. Een foto van de Navel van Paula Marissink sierde de voorkant van de eerste vier nummers. Zeventien jaar buikdans geschiedenis ligt besloten in de jaargangen van dit tijdschrift en veel van de inhoud en onderwerpen zijn nog steeds actueel.
De mensen achter de Navel
In het begin werd de Navel opgericht en samengesteld door Maaike Prüst en Paula Marissink. Artikelen waren ook afkomstig van lezers, hoewel sommige schrijvers zo regelmatig instuurde, dat zij na verloop van tijd tot het vaste team gingen behoren. Het is onmogelijk om alle mensen die vrijwillig meewerkten om de Navel een succes te maken te noemen, maar een aantal bekende namen in buikdansland sprongen in het oog.
Maaike Prüst is een aantal jaren hoofdredacteur en verzorgt later de lay-out en vormgeving. Daarnaast schrijft ze artikelen en maakt ze de cartoon Leila Hop, waarin een buikdansende kangaroe de hoofdrol speelt. Peter Verzijl, die nu ook voor de Raqs wa Risala schrijft, treedt aan als bestuurslid en reist stad en land af om recensies te schrijven en danseressen te interviewen. Ook schrijft hij kritische stukken, bijvoorbeeld over de zin en onzin van podiumnamen. De kritische blik in de Navel wordt niet altijd gewaardeerd. Helaas komen negatieve reacties vaker voor dan positieve reacties, voor Peter en Maaike reden om zich eind 2002 terug te trekken.Vanaf 1991 wordt het blad geïllustreerd door Paola Kissner, een danseres uit Utrecht die lange tijd regelmatig optrad in het restaurant Pamukkele in Utrecht. Haar grappige cartoons en tekeningen, waarvan een aantal op deze website terug te vinden zijn illustreren artikelen en advertenties. Ze schrijft regelmatig over markante optredens en haar zoektocht naar buikdansen tijdens haar reizen naar landen als Thailand, India en Egypte.
Veranderingen in redactie
Lida Vegt is hoofdredacteur tussen 1993 en 1997. Zij neemt coördinatie, financiën, eindredactie en vormgeving in zwart-wit foto’s voor haar rekening, taken die later verdeeld worden over meerdere bestuursleden. Alle medewerkers werken op vrijwillige basis en ontvangen een kleine reis- en onkosten vergoeding. Desondanks kost het maken en versturen van de Navel ook geld. Het aantrekken van abonnees en het nazoeken van betalingen is een belangrijk onderdeel om de Navel uit te kunnen geven.
In 1997 neemt Wendy Ouwehand het over van Lida Vegt. Zij schreef eerder artikelen voor de Navel maar neemt het stokje over voor de eindverantwoordelijkheid. De Navel wisselt voor de laatste keer van stichting: Asfura werd in 1993 opgevolgd door V.O.F. Lida Vegt en in 1997 gaat dit over naar stichting Raks. Onder haar leiding wordt de Navel steeds professioneler met een dikkere kaft en vanaf 2003 een kleurenkaft met foto’s. Zij beheert nu nog steeds het archief van de Navel en regelt nabestellingen via de website.
Andere deelnemers van het vaste team zijn onder andere Simone Jansen, Janine Lankhorst, Ilonka Lei, Marieke van Beek, Jolanda van Dijk en Marja de Graaf. Feelance redactrice in de latere jaren zijn Angie Timmer, Linda Plaizier en Margreeth Farret Jentink.
In voor- en tegenspoed
Reacties op de Navel zijn positief, maar regelmatig heeft het tijdschrift met rampspoed te maken. Zo gaat het publiciteitsbureau P2 dat de vormgeving op zich nam in 1993 een jaar later failliet. Wendy laat in een artikel weten dat de administratie geplaagd wordt door niet traceerbare overschrijvingen met de girofoon, adreswijzigingen die niet doorgegeven worden en verkeerd overgemaakte bedragen. De eerste Navels worden nog letterlijk in elkaar geknipt en geplakt, later wordt dat met behulp van de computer gedaan. Wat helaas niet inhield dat het eenvoudiger werd omdat ingestuurde teksten op papier ingetypt moesten worden en afbeeldingen ingescand. Gelukkig waren er ook veel mooie momenten, zoals het bereiken van het hoogste aantal abonnees in 2005 en het plezier dat opmerkingen over de Navel teweeg bracht, met zinnen als ‘Ik ben mijn Navel kwijt’.
Buikdansen door de jaren heen
De artikelen in het blad worden deels geschreven door het vaste team, maar er worden ook ontzettend veel artikelen ingestuurd. Veel recensies van gevolgde workshops en buikdansfeesten, maar ook van cd’s, boeken en video’s/dvd. Door de jaren heen zijn interessante trends te volgen: de opkomst van internet, nieuwe ontwikkelingen in de oriëntaalse dans zoals de show van de Bellydance Superstars en talloze interviews met Nederlandse danseressen. Sommige van deze danseressen dansen nog steeds, anderen zijn van het toneel verdwenen. Mede dankzij de Navel is hun liefde voor de oriëntaalse dans nog steeds voelbaar.
Al vroeg besteed de Navel aandacht aan de ontwikkelingen via internet: de vaste categorie dansen op het Net bijvoorbeeld, waarbij in 2002 een artikel verschijnt over het nieuwe buikdans.pagina.nl. Zo volg je nieuwe initiatieven zoals het oprichten van buikdansen.pagina.nl. door Judith Scheepstra, de initiatiefneemster voor het elektronische buikdansvakblad Raqs wa Risala! Ook Kyria, de moderator van deze website, stuurt een aantal artikelen in.
Begin 2007 stelt Wendy de vraag aan lezers of de Navel door moet gaan: het aantal abonnees loopt terug terwijl het maken van het blad veel energie, aandacht en geld kost. Eind 2007 verschijnt de laatste Navel waarin Wendy met pijn in het hart afscheid neemt met een brief aan de lezers.Heden en verledenOm vooruit te kunnen met de oriëntaalse dans is het belangrijk om te weten wat er achter ons ligt. Zeker als deze erfenis waardevolle kennis bevat die essentieel is om door te geven aan de volgende generatie buikdanseressen! Een groot gedeelte van de discussies die nu gevoerd worden komen terug in de thema’s die door de jaren heen in de navel stonden.
Bijvoorbeeld sensualiteit in de dans, wat is goede buikdans, therapeutische werking van de oriëntaalse dans en buikdans: kunst of entertainment? We kunnen keer op keer het wiel uitvinden of we kunnen doorbouwen op het werk dat de vrijwilligers van de Navel in zeventien jaar opgebouwd hebben.
Daarom wil ik iedereen die interesse heeft in de oriëntaalse dans aanmoedigen om naar de website van de Navel te gaan en de tijdschriften die je aanspreken na te bestellen. De gedrukte vorm van de Navel zal niet altijd tot onze beschikking blijven staan. Een aantal van de artikelen die in de Navel verschenen, zijn terug te vinden op de websites van Peter Verzijl, Jolanda en ook op deze website. Wendy Ouwenhand is ook bezig met het schrijven van een boek over 22 jaar buikdansgeschiedenis in Nederland. Je kunt je inschrijven om op de hoogte gehouden te worden via de website van de Navel.
Ben je nieuwsgierig naar de inhoud van de Navel? Gedrukte exemplaren kun je nabestellen via www.buikdansblad.nl.
Ik hoop dit jaar mijn boek uit te geven over inmiddels 25 jaar buikdansgeschiedenis in Nederland, waarin ik de pioniers van de buikdans in Nederland voor het voetlicht breng en de mensen die ons later opvolgden. De attributen die bij de dans gebruikt worden, de vele stijlen die we leerden en het bewijs de vrouw in Nederland goed kan dansen...